Terugblik Ontmoetingsdag Actief Burgerschap

We begonnen de middag met een inspirerende keynote van Marion van den Heuvel, onderzoeker aan de Tilburg University. Aan de hand van de wijkaanpak bestaanszekerheid en welzijn in Tilburg liet ze zien hoe wetenschap, beleid en uitvoering elkaar kunnen versterken. Daarbij stond een belangrijke vraag centraal: hoe betrekken we inwoners op een betekenisvolle en duurzame manier bij ontwikkelingen in hun wijk? Marion nam ons mee in drie belangrijke uitdagingen: het duurzaam verankeren van projecten en effectief inzetten van participatie, de rol van leernetwerken bij transformatie en het meten van brede welvaart en impact op wijkniveau. Naast deze uitdagingen bood ze ook concrete handvatten. Zo benadrukte ze het belang van aansluiten bij wat er al leeft in de wijk, het samenbrengen van verschillende typen mensen binnen een organisatie en het monitoren van niet alleen de resultaten, maar ook het veranderproces met behulp van een verandertheorie. Ook het versterken van het zelfbeeld van inwoners én het beeld dat zij van hun buurt hebben was een belangrijk inzicht! Een waardevolle aftrap, vol inzichten en praktische aanknopingspunten die de toon zetten voor de rest van de middag!

Na deze inspirerende aftrap maakten Paul Ubachs (INVIOR full contact) en Jennick Scheerlinck (Hoplr) de vertaalslag van inzichten naar de dagelijkse praktijk. Want hoe zet je inwoners écht in beweging? Welke triggers helpen om mensen te activeren? En hoe vertaal je die kennis naar een doordachte strategie en focus? Paul introduceerde de IBI-route als hulpmiddel om het gesprek met elkaar aan te gaan. Waar staan we nu, waar willen we samen naartoe (de ideale situatie) en wat is daarbij het gedeelde belang voor alle betrokkenen? Door deze vragen centraal te stellen, ontstaat een basis om gezamenlijk richting te bepalen en stappen te zetten. Jennick liet vervolgens zien hoe je in de praktijk kunt werken aan het zelfbeeld van inwoners én hun beeld van de buurt. Met Hoplr als concreet voorbeeld liet hij zien hoe het stimuleren van publieke familiariteit – het elkaar (her)kennen door toevallige ontmoetingen in de wijk – kan bijdragen aan meer onderlinge verbondenheid. Zo bouwden beide bijdragen voort op de keynote en werd duidelijk hoe je van inzichten en ambities naar concrete stappen in de wijk kunt komen.

Na het plenaire programma kozen deelnemers de interactieve sessie die het beste aansloot bij hun praktijk.

Hoe weet je of je aanpak daadwerkelijk het gewenste verschil maakt? Tijdens de sessie over impact berekenen doken we dieper in het maatschappelijk rendement van projecten en initiatieven. Jonas (Hoplr) liet aan de hand van een praktijkcasus zien hoe een goed onderbouwde Theory of Change helpt om inzichtelijk te maken hoe activiteiten bijdragen aan de beoogde maatschappelijke impact. Pauline (INVIOR) benadrukte daarbij dat impact maken én meten niet vanzelf gaat. Het vraagt om een doordachte aanpak, met een grondige verkenning vooraf, meerdere meetmomenten gedurende het proces en voldoende tijd en financiële ruimte. De belangrijkste boodschap? Impact ontstaat niet van de ene op de andere dag. Door vooraf scherp te krijgen welke verandering je wilt bereiken en onderweg te blijven leren en bijsturen, maak je de resultaten van je aanpak beter inzichtelijk én vergroot je de kans op blijvende impact.

Hoe bereik en betrek je inwoners die minder vanzelfsprekend meedoen? Tijdens deze sessie stond één prikkelende vraag centraal: zijn deze inwoners écht moeilijk bereikbaar, of zijn ze vooral ánders bereikbaar? Sergo (INVIOR) nam de deelnemers mee in de belangrijkste voorwaarden voor betekenisvolle participatie. Zo vraagt het opbouwen van vertrouwen om tijd, is een veilige omgeving essentieel om mensen vrijuit te laten spreken en speelt waardering een grote rol: inwoners moeten ervaren dat hun inbreng ertoe doet.